گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی
پرویز یاحقی کیمیاگر عشق
عشق را شرحی نبود و نیست هم
عشق را لایق شدن بی شرح شرح
هرچه گویم عشق را شرح و بیان
چون به عشق آیم خجل گردم از آن
عقل در شرحش چو خر در گل بخفت
شرح عشق و عاشقی هم عشق گفت
هنر مردان بزگ دنیا ان است که عالمی را در سر سوزنی و در دانه شنی خلاصه می کنند . حقایق عالم هستی آنچنان آشکار و واضح هستند که تمامی کائنات عالم هر روز آن را تجربه می کنند و اما کسانی که آن حقایق را آنگونه که شایسته و بایسته است دریابند – اندکند . به قول حافظ : تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی – گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش . هرگونه انتخابی از نواخته های پرویز جاهلانه و سبک سرانه به نظر می رسد چرا که نواخته های او همه از عالم وحدت و از ملکوت زیبایی ها سرچشمه می گیرد و در اصل و ذات یکی است . گویا روح پرویز با روح سایر موجودات عالم هستی یکی است که حقیقتا هم همینگونه است چرا که در عالم وجود چیزی نیست بجز زیبایی – همان چیزی که آن را به نام " حقیقت " می شناسیم . آری " حقیقت " عین " زیبایی " است و " زیبایی " عین " حقیقت " و کسانی آن را درخواهند یافت که خود جلوه فروزنده زیبایی را در خود شعله ور و فروزان کرده باشند . آری آری زندگی زیباست – زندگی آتشگهی دیرینه پابرجاست – گر بیافروزیش رقص شعله اش از هر کران پیداست – ورنه خاموش است و خاموشی گناه ماست . و آنچه زیباست نامحدود و بی پایان است چرا که پایان از خصوصیات عالم تکسر است مانند پاره خطی که انتها و ابتدا دارد و شگفتا که همان پاره خط هم در ذات خود بی انتها است چرا که از بی نهایت نقطه تشکیل یافته که خود ابعادی دارند که به سمت هیچ میل می کنند ! اما نه آن هیچی که از عدم سرچشمه می گیرد بلکه آن هیچی که در ذات معشوق غرق و مستهلک گشته . که خود عین عشق است چرا که : هرکه مستغرق شود در ذات عشق . عشق گردد. عشق گردد......
و آنچه در ذات کمال – مستغرق و مستهلک شود – خود عین کمال است . ممنونم - آرش . دوشنبه
2/11/1385 ساعت : "31 / ' 8 / 04 بعد از ظهر .
۱- گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت اول
۲ - گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت دوم
۳ - گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت دوم
کلامی موزون از : بیزن ترقی – با صدای گرم حمیرا
و همکاری منصور صارمی : سنتور و جهانگیر ملک : تنبک – تنظیم : جواد معروفی – اشعار متن برنامه : مفتون امینی – سیمین بهبهانی – جلیلی بیدار . غزل آواز : عماد خراسانی . گوینده : آذر پزوهش .
آثاری از پرویز یاحقی ( شاهکارهایی از طره 2 ) : دشتی – ابوعطا
کجا هستند آن به گمان خود یکتاپرستانی که دم از نیایش می زنند؟!
کجا هستند تا ببینند راز و نیازهای عاشقانه و عبادتهای خالصانه را ؟!
کجا هستند تا اسرار عالم ملکوت را از زیر پنجه های پرویز بشنوند؟!
گرچه به قول حافظ:
تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی
گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
با سلام
تصمیم گرفتم درخشان ترین قطعه دشتی رو که در کل عمرم شنیدم اینجا بزارم .گرچه بسیاری از شما این قطعه رو شنیدید اما برای اون دسته از دوستانی که نشنیدن اثری بی نظیر و تکرار نشدنی خواهد بود. در تمام زندگیم تا به امروز اثری در مایه دشتی نشنیده ام که اینچنین پرقدرت اجرا و ساخته و پرداخته شده باشه. سالیان دور و درازی با این قطعه زندگی کردم و تمام بند بند وجودم با این دشتی پیوندی جدا نشدنی یافته . خودتون بشنوید و قضاوت کنید .
طره 2 – قطعه دشتی – برای دانلود اینجا کلیک کنید
نوازندگان : ویولون : پرویز یاحقی – تار : جلیل شهناز – تنبک : جهانگیر ملک
همچنین قطعه ای بی نظیر و تکرار نشدنی از ابوعطا رو برای دانلود قرار دادم ( از همون طره 2 ) که جزو شاهکارهای عالم موسیقی هست و تکرار آن غیر ممکن !
در این اثر نوازندگانی چون : رضا ورزنده :سنتور – پرویز یاحقی : ویولون – جلیل شهناز : تار – جهانگیر ملک :تنبک - هنرنمایی می کنند. گذشته از بقیه نوازندگان باید بگم که واقعا پنجه و مضراب استاد رضا ورزنده در سنتور منحصر به فرد و تکرار نشدنی هست . خودتان بشنوید .
طره 2 – قطعه ابوعطا – قسمت اول برای دانلود اینجا کلیک کنید
طره 2 – قطعه ابوعطا – قسمت دوم برای دانلود اینجا کلیک کنید
قطعات زیر هم مربوط هست به اثر " راز و نیاز " در مایه بیات اصفهان که بسیار زیبا و سودایی می باشد . نوازندگان این اثر عبارتند از:
ویولون : پرویز یاحقی – پیانو : جوادمعروفی – تار : جلیل شهناز – تنبک : جهانگیر ملک
1 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت اول – برای دانلود اینجا کلیک کنید
2 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت دوم – برای دانلود اینجا کلیک کنید
3 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت سوم – برای دانلود اینجا کلیک کنید
(البته لازم به ذکر هست که هر کدام از قطعات فوق می بایست در یک پست جداگانه قرار می گرفت !! اما به علت اینکه دوستان بتوانند از قطعات بیشتری استفاده کنند با هم قرار داده شدند.)
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
دوستان گرامی اینبار به علت حجم زیاد مطالب - ار ۲ تا پست برای آپ لود استفاده کردم . بنابراین علاوه بر لینک ادامه مطلب این پست - پست قبلی هم جزو آپ دیت جدید می باشد . !
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
ضمائم آپلود
ضمائم آپلود شامل موارد زیر می باشد :
1- موسیقی ایران
بخش1 : معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی ایران
بخش2 : آموزشی : معرفی و بررسی آثار برجسته موسیقی و یا اصطلاحات موسیقی ومسائلی در رابطه با آن
بخش3 : آثاری برای دانلود شامل فایلهای موسیقی وعکسهایی از اساتید ایرانی
بخش " ویزه موسیقی ایران "
شامل قطعاتی که احتمالا در دست رس نیست یا عمومیت ندارد یا بطور اتفاقی ضبط وثبت گردیده اند .
2- موسیقی ملل دیگر
بخش1 : معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی جهان و تاریخ هنر
بخش2 : آموزشی : معرفی و بررسی آثار برجسته موسیقی و یا اصطلاحات موسیقی و مسائلی در رابطه با آن
بخش3 : آثاری برای دانلود شامل فایلهای موسیقی و عکسهایی از نوازندگان ملل دیگر
بخش " ویزه موسیقی سایر ملل "
شامل قطعاتی که احتمالا در دست رس نیست یا عمومیت ندارد یا بطور اتفاقی ضبط وثبت گردیده اند .
(لازم به توضیح هست که : ضمائم آپلود با استناد به منابع و رفرنسهایی به این قرار تدارک دیده شده است : 1- اینترنت 2- ماهواره 3- کتاب و مقالات مختلف 4- آثاری از موسیقی ایران و جهان 5- مطالبی از گفته های اساتید و افرادی که با آنان در ارتباط گفتاری هستم .)
بخش موسیقی ضمائم آپلود اینبار به سنتور و نوازندگان آن تخصیص داده شده است . البته نوازندگان زیادی هستند که در نواختن سنتور بی نظیر هستند مانند : پرویز مشکاتیان و فرامرز پایور و.... اما فقط از تعدادی از نوازندگان بصورت انتخابی استفاده شده . در آینده به سایر نوازندگان هم پرداخته خواهد شد .
ضمنا اینبار به علت فرارسیدن ۲۵۱ دویست و پنجاه و یکمین سالگرد تولد موتسارت کلیه بخش موسیقی ملل دیگر به این موسیقیدان بی نظیر عالم هنر اختصاص یافته است .
و همچنین به علت فرا رسیدن عروج ملکوتی اسدالله ملک به آسمان عشق بزودی در این مورد مطلبی بسیار زیبا آپلود خواهد شد . شگفتا که تولد موتسارت و عروج ملکوتی اسدالله ملک در یک روز رخ داده است .!
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
ضمائم آپلود
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
موسیقی ایران
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
بخش1 :
معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی ایران
سنتور چیست ؟
از سازهای اصیل ایرانیست . این ساز از جعبه ای ذوزنقه ای شکل تشکیل شده است که اضلاع آن عبارتند از:
بلندترین ضلع نزدیک به نوازنده - کوتاه ترین ضلع و موازی با ضلع قبلی و دور از نوازنده – و دو ضلع جانبی با طول برابر که دو ضلع قبلی را بطور مورب قطع می کند . ارتفاع سطوح جانبی 8 تا 10 سانتیمتر است . تمام سطوح جعبه سنتور چوبی است . بر روی سطح فوقانی دو ردیف خرک قرار دارد .ردیف راست نزدیکتر به کناره راست ساز است و ردیف چپ کمی بیشتر با کناره چپ فاصله دارد . ( فاصله بین هر خرک ردیف چپ تا کناره چپ را " پشت خرک " می نامند .) . از روی هر خرک چهار رشته سیم هم کوک عبور می کند ولی هر سیم به گوشی معینی پیچیده می شود . گوشی ها در سطح جانبی راست کار گذاشته شده اند . سیمهای سنتور به دو دسته سفید (زیر) و زرد (بم) تقسیم می شوند . دسته سیمهای سفید بر روی خرک های ردیف چپ و سیم های زرد بر روی خرک های ردیف راست به تناوب قرار گرفته اند . طول قسمت جلوی خرک در سیم های سفید دو برابر طول آن در قسمت پشت خرک است و می توان در پشت خرک نیز از سیمهای سفید استفاده کرد . ( صدای آن به نسبت عکس طول – یک اکتاو نسبت به صدای قسمت جلوی خرک بالاتر است .) . همچنین هر سیم زرد یک اکناو بم تر از سیم سفید بلافاصله بعد از آن صدا می دهد . اصوات سنتور در قسمتهای سه گانه ساز (سیم های زرد – سیم های سفید و قسمت پشت خرک) به این ترتیب است :
عکس 1
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic1.jpg
بطوریکه در مثال بالا دیده می شود وسعت صدای سنتور 9 خرکی (سنتورهای 11 و 12 خرکی هم گاهی ساخته شده و مورد استفاده قرار گرفته .) کمی بیش از سه اکتاو است . اما این ساز فاقد تمام فواصل کروماتیک مخصوص موسیقی ایران است و نوازنده مجبور است در اجرای دستگاه دیگر کوک ساز را تغییر دهد ( یا در پاره ای موارد خرک ها را جلو و عقب ببرد – که این عمل به نوبه خود نسبت طولی قسمت پشت و جلوی خرک را در سیمهای سفید به هم می زند – در نتیجه این دو قسمت نسبت به هم فاصله اکتاو را از دست می دهند ) .
سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک بم :
به منظور تکمیل فواصل کروماتیک بین اصوات و نیز به قصد تامین اصوات بم دو نوع سنتور دیگر با تعداد زیادتر خرک ساخته شده است . (سنتور کروماتیک و کروماتیک بم به پیشنهاد حسین دهلوی – در زمانی که ریاست هنرستان عالی موسیقی ملی را به عهده داشت – ساخته شده است .) . سنتور کروماتیک با همان میدان صدای سنتور معمولی - ولی با خرک ها ( و اصوات کروماتیک ) بیشتر – ساخته شده است . ( 23 خرک بزرگ و 7 خرک کوچک ) .
عکس 2
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic2.jpg
توضیح : دو صوت شماره های 2- 5 – 21 و 23 یک خرک بیشتر ندارند و انتخاب یکی از دو را با کوک ساز تعیین می کنند .
میدان صدای سنتور کروماتیک بم یک فاصله پنجم بم تر از سنتور کروماتیک است و وسعت آن سه اکتاو و نیم به ترتیب زیر است :
عکس 3
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic3.jpg
توضیح : نت های دوگانه شماره های 5 – 6 و 27 یک خرک بیشتر ندارند و انتخاب یکی از دو صوت – با کوک – ممکن است .
در دو نوع سنتور کروماتیک هر صوت توسط سه رشته سیم هم کوک حاصل می شود – به عبارت دیگر روی هر خرک سه سیم تکیه کرده است . از هر دو سنتور مذکور استفاده های همنوازی ( اجرا در ارکستر ) می شود .
نوازندگان سنتور در قدیم :
سنتور خان :
از اوایل سلطنت ناصر الدین شاه از نوازندگان دربار بود . بطوری که می گویند محمد حسن یا حسن خان را سنتور خان هم می گفته اند و او قدیمیترین استاد سنتوریست که می شناسند . به گفته روح الله خالقی از شرح حال این نوازنده چیزی بدست نیامده ولی او شاگردی داشته است به نام محمد صادق خان که گویا نوازنده ماهری بوده .(خوشبختانه قطعه ای از نواخته های حسن خان که در مایه سه گاه هست رو پیدا کرده ام !! و برای دانلود در بخش 3 – موسیقی ایرانی قرار دادم)
محمد صادق خان :
در درباره ناصری نوازنده زبردستی بشمار می رفته و اولین موسیقی دانیست که لقب گرفته و سرورالملک شده . او را رئیس هم می گویند زیرا سمت ریاست نوازندگان دربار و نقاره خانه را داشته است . محمد صادق خان فرزند مطلب خان کمانچه کش است که نخست پیش پدر خود به نواخت کمانچه پرداخته سپس معلومات خویش را نزد سنتور خان تکمیل نموده و نوازنده زبر دستی شده است . محمد صادق خان ستار خوب می زده و به پیانو هم آشنایی داشته است . وقتی در زمان ناصرالدین شاه پیانو به ایران آمد کسی به نواختن این ساز آشنا نبود . می گویند میان موسیقی دانهای ایرانی اولین کسی که به این ساز آشنا شد و نواختن آن را شروع کرد محمد صادق خان بود که آهنگهای ایرانی را روی پیانو نواخت . کسانی که سمت شاگردی او را داشته اند مانند حبیب سماع حضور در سنتور و ضرب – مهدی صلحی در ستار – و حبیب الله شهردار (مشیر همایون) در پیانو همه بعد از وی استادان مسلمی بشمار آمده اند .
علی اکبر شاهی :
یکی از نوازندگان سنتور که بعد از استادش محمد صادق خان مهارت داشته است – میرزا علی اکبر معروف به آبدارخانه ! – است که نوازنده مخصوص نائب السلطنه بوده است . صفحه ای از او به یادگار مانده است که رهاب نواخته است . نام آهنگ را در روی صفحه – آواز دلاویز – نوشته اند .
حسن سنتوری :
شاگرد دیگر محمد صادق خان است که همراه با نوازندگان دیگر چند صفحه سنتور زده ولی چون اثر تنها ندارد معلوم نیست هنرش تا چه اندازه بوده است . البته او را نباید با حسن سنتور خان که قبلا شرحش داده شده اشتباه کرد .
سماع حضور :
حبیب سماع حضور شاگرد محمد صادق خان نخست ضرب گیر استاد بوده و بعد نزد او به نواختن سنتور مشغول شده است . برای اینکه از انعکاس زیاد صدای سنتور جلوگیری کند و صدای سیمها مخلوط نشود عادت داشته که دستمالی روی سنتور می کشید و بنواختن می پرداخت و شک نیست که به این ترتیب صدای سازش مطلوب تر می شد . سماع حضور مرد با اعتقاد و با ایمان و در سلسله درویشی فقرای نعمت اللهی بود در آخر عمر عادت بر این داشت که در خلوت اول وضو می گرفت بعد سنتور می زد . از او پرسیدند : مقصود از این حرکت چیست ؟ گفته بود من وقتی ساز می زنم با خدای خود راز و نیاز می کنم .
حبیب سماعی ( 1284 - 1325 ) :
فرزند سماع حضور که بعدها جانشین پدر شد و مقامی را در سنتور یافت که همه او را استاد مسلم زمان خود می دانستند .
حبیب سماعی تربیت یافته محضر پدر ( سماع حضور ) است و مقام او را در سنتور نوازی هم ردیف میرزا حسیقلی در تار دانسته اند . شوریدگی ساز حبیب و ظرافت مضراب هایش که با قدرت – اصالت و پختگی کامل اجرا می شده هنرمندان عصر خویش را مجذوب کرده و با اینکه از وی 5 صفحه بیشتر بجای نمانده است اثری که او بر سنتور نوازی گذاشته چشمگیر است . می گویند حبیب سماعی در فاصله سالهای 1325 – 1315 در اوج قدرت سنتورنوازی بوده است در حالی که صفحات بجای مانده از او سالها قبل از این دوره ضبط شده است . حسن مشحون در کتاب تاریخ موسیقی جلد دوم صفحه 517 چنین می نویسد :
حبیب سماعی فرزند سماع حضور از تربیت یافتگان پدر و استاد منحصر به فرد سنتور . حبیب از کودکی پیش پدر تعلیم ضرب می گرفت و سنتور می نواخت. پدرش علاقه و توجه زیادی به تربیت هنری فرزندش داشت . حبیب سماعی پس از رسیدن به سن رشد وارد خدمت نظام شد و مدتی را در ماموریت خراسان و کرمان گذراند و چون جدیتی در خدمت نظام نداشت پیشرفتی نکرد . پس از مراجعت به تهران به اصرار دوستانش از جمله ابوالحسن صبا کلاس سنتور تاسیس کرد ولی چون به تربیت شاگرد علاقه نداشت آموزشگاه او دیری نپایید . تنها چهار تن از شاگردان او رفتار او را نادیده گرفته و دست از او نکشیدند . حبیب با محبت – سماجت و پشتکاری که از این شاگردان دید خود را موظف به تعلیم آنان کرد . از بهره مندان او ابو الحسن صبا بود که با ساختمان فنی سنتور و تکنیک نواختن این ساز به روش گذشتگان توجه داشت . دیگران نورعلی برومند - قباد ظفر و مرتضی عبدالرسولی بودند که هرکدام ده تا پانزده سال با او کار کردند و شیوه او را آموختند . روش استاد در تعلیم این بود که آنچه در نواختن به فکرش می رسید آموزش می داد !! و ردیف منظم و مرتبی برای تعلیم در نظر نداشت . حبیب سناعی سه تار را نیز استادانه می نواخت . او زمانی که در خراسان بود نزد عبدالله دادور ( قوام السلطان ) که او خود سه تار را از درویش خان و منتظم الحکما آموخته بود – فرا گرفت .
مهدی ستایشگر در کتاب ویزگی سنتور صفحه 120 چنین می نویسد :
" ثمر دهد ز رگ و ریشه درخت خبر
نهفته های پدر از پسر شود پیدا
شاید اگر حبیب نبود امروز بهترین سازها در اختیار نوازندگان سنتور قرار نداشت چرا که حبیب مشوقی بود برای مهدی ناظمی جوان آنروز و استاد ناظمی امروز که در ساختن سنتور بی بدیل بود . او آنقدر به کارگاه کوچک شاگرد جوان سرکشی نمود تا اصول را در ساختن سنتور به او آموخت . ردیفی که مرحوم ابوالحسن صبا برای سنتور تدوین کرد بسیاری از مضراب های حبیب را در بر دارد . هنگامی که موسیقی دانی از کشور شوروی به ایران می آید بنا بر احترام هنری وی مقرر می شود برنامه ای نزد او اجرا شود . حبیب بعد از تار نوازی کلنل وزیری می نوازد و براستی بعد از وزیری نواختن و ارائه مطلب قدرت و جسارت می خواهد اما حبیب از عهده بر می آید درحالیکه اساتید کم نبودند اما براستی که کمتر کسی مرد میدان نوازندگی آنهم بعد از وزیری بوده است . "
موسیقی حبیب بسیار پر قدرت و مضراب هایش بسیار ظریف و شکننده اند . حبیب به سبک قدما و با مضراب بدون نمد ( لخت ) می نواخت . مضراب ها شفاف و ریز ها حساب شده و پر قدرت و با حالت بود . ابوالحسن استشامی در شهریور 1325 چند ماه پس از فوت حبیب سماعی در مقاله ای که در ماهنامه آن موقع به چاپ رسید می نویسد :
" حبیب فرزند سماع حضور مردی قوی بنیه و ورزشکار بود که عمری دراز یافت و فرزند خود را در سن چهار سالگی با موسیقی آشنا کرد . وقتی پدر می نواخت ضرب را در بغل می گرفت و می نواخت . به این ترتیب یکی از مهمترین مبانی اولیه موسیقی یعنی وزن را در اوان کودکی بخوبی فراگرفت . او در سن شش سالگی و پای سنتور پدر بخوبی ضرب می گرفت سپس سماع حضور او را به نواختن سنتور آشنا کرد و تمام کوشش خود را در راه تعلیم او به کار برد بطوریکه ساز حبیب در نوجوانی کاملا شنیدنی بود و مورد تحسین و اعجاب استادانی چون : نائب اسدالله و میرزا حسینقلی قرار گرفت . حبیب مدت کوتاهی نیز در مدرسه موزیک که به سرپرستی مرحوم سالار معزز اداره می شد تحصیل موسیقی نمود و با مقدمات نت مختصری آشنایی یافت . "
سماع حضور – پدر حبیب در اواخر عمر با خانواده خود به مشهد رفت و در جوار حضرت امام رضا معتکف شد و پس از فوت او را در نیشابور به خاک سپردند . در سال 1319 رادیو تهران تاسیس شد و حبیب که به نام سماعی معروف شده بود جزو اولین گروه از موسیقیدانانی بود که در رادیو شروع به نوازندگی کرد . از این زمان به بعد صدای سازش از طریق رادیو به گوش مردم می رسید . سماعی مدتی در رادیو تهران نوازندگی کرد و اداره رادیو در صدد برآمد سماعی را راضی کند تا از شغل افسری استعفا دهد و به وزارت فرهنگ منتقل شود و هنرآموزی سنتور را در آن اداره به عهده بگیرد . سماعی در ابتدا از این کار استقبال کرد ولی پس از سه ماه درس دادن و تعلیم چند شاگرد به وزارت جنگ منتقل گردید . سماعی حدود 7 سال در رادیو نوازندگی کرد . وی در سال 1323 که انجمن موسیقی ملی تاسیس شد عضو هیئت موسس این انجمن بود . در جشن هزاره فردوسی وقتی خاورشناسان نوای سنتور او را در نمایش رستم و سهراب شنیدند او را بسیار تحسین کردند و هانری ماسه خاور شناس بزرگ گفت : " موسیقی ایران همانطور که منشا موسیقی مشرق زمین است باید روزی موجب افتخار ایران شود . ایرانی بجای تقلید از موسیقی غرب باید همت کند امثال حبیب سماعی و دیگر نوازندگان را به جهانیان معرفی نماید و این نوای جانبخش را به گوش مردم دنیا برساند . "
ارفع اطرایی در یادنامه حبیب سماعی صفحه 30 و در مورد زندگی وی چنین می نویسد : " سماعی سه بار ازدواج کرد . از ازدواج اول صاحب دختری شد به نام توران که در قید حیات است – از همسر دوم پسری به نام منوچهر داشت که جان خود را در شغل چتربازی ازدست داد . از همسر سوم خدیجه خانم که در قید حیات است پسری به نام حسن داشت که او را جانشین خود می دانست و یک سال و نیم و به روایتی سه سال بعد از تولد فوت کرد و قلب و روح حساس پدرش را سخت متاثر کرد . سماعی و همسرش پس از این واقعه برای رفع تالمات روحی سفری به کشور عراق کردند و به زیارت اماکن مقدس پرداختند . کودک دلبند سماعی در جوار مقبره ظهیر الدوله به خاک سپرده شد . "
استاد شهریار شرح ملاقات خود را با حبیب سماعی چنین بیان می کند :
در نیشابور بودم و در منزل هنر دوستی . حبیب آمد . عجیب سنتور زنی بود . می گفت سنتور من یک ریخت و پاشی است از مرحوم پدرم سماع حضور . مرا به او معرفی کردند که شاعر هستم – آوقت همگی سراپا گوش شدیم که ایشان بنوازد و شروع به نواختن کرد شعری هم هنگام نواختن می خواند . تمام که شد به شوخی گفت : اگر آقای شهریار شاعر هستند جواب این شعر را بدهند :
از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران
رفتم از کوی تو لیکن عقب سر نگران
چند بیت این غزل را خواند – دو سه بیت آخر را بخاطر نیاورد . حضار گفتند که اتفاقا این شعر از شهریار است . از آن موقع دوست شدیم . در تهران که بودیم یک روز حبیب به منزلم آمد . کتابچه ای داشتم که اشعارم را در آن می نوشتم . لطف الله زاهدی دفترچه را برداشت و به شوخی گفت : یا خواجه شهریار... کتابچه را باز کرد اتفاقا سر صفحه آمد :
چو بدست حبیب ساز آید
روح عاشق در احتزاز آید .
در دهه اول 1300 هجری – شرکت سیتروئن از فرانسه کلیه پروزه های عمرانی را در استان خراسان عهده دار بوده است . این هیات به حضور سماعی می رسند و از ایشان تقاضا می کنند که قدری بنوازد . حبیب سماعی در دستگاه شور و سه گاه قطعاتی را اجرا می کند و این هیات از ایشان فیلمبرداری می کنند . نام فیلم را کاروان زرد می گذارند ( که گویا در فرانسه موجود است – بنده نمی دانم که آیا در حال حاضر این فیلم در ایران هم هست یا نه !) . استاد فقید حبیب سماعی در موسیقی ایرانی ده دستگاه با عناوین خاص قائل بود که عبارتند از : (عین سخن به نقل از منبع ) :
1 – دستگاه نوا – دستگاه طرز تجنیس
2 – دستگاه دو گاه
3 – دستگاه بیوتات
4 – دستگاه همایون
5 – دستگاه شور
6 – دستگاه سوز و گداز !
7 – دستگاه رهاب !!
8 – دستگاه پنج گاه
9 – دستگاه سه گاه
10 – دستگاه چهارگاه
که امروزه اساتید فن آنها را بصورت هفت دستگاه درآورده اند .
حبیب سماعی در اواخر شب پنج شنبه بیستم تیرماه 1325 در سن چهل و یک سالگی چشم از دنیا فرو بست و در مقبره ظهیر الدوله در جوار فرزند دلبندش " حسن " به خاک سپرده شد . یادش گرامی باد .
سنتور خان (محمد حسن یا حسن خان) : شاگردان---->>> محمد صادق خان (سرورالملک) : شاگردان--- >> میرزا علی اکبرشاهی( آبدارخانه) و حبیب سماع حضور و حسن سنتوری .
حبیب سماع حضور : شاگردان---- >> حبیب سماعی (پسر سماع حضور)
حتما به لینک زیر سر بزنید چرا که آثاری دست نیافتنی در آن خواهید یافت !!!!
معرفی تعدادی از نوازندگان نسلهای بعد- برای خواندن اینجا کلیک کنید
ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط آرش در پنجشنبه 5 بهمن1385 و ساعت
7:47 |