گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی
پرویز یاحقی کیمیاگر عشق
عشق را شرحی نبود و نیست هم
عشق را لایق شدن بی شرح شرح
هرچه گویم عشق را شرح و بیان
چون به عشق آیم خجل گردم از آن
عقل در شرحش چو خر در گل بخفت
شرح عشق و عاشقی هم عشق گفت
هنر مردان بزگ دنیا ان است که عالمی را در سر سوزنی و در دانه شنی خلاصه می کنند . حقایق عالم هستی آنچنان آشکار و واضح هستند که تمامی کائنات عالم هر روز آن را تجربه می کنند و اما کسانی که آن حقایق را آنگونه که شایسته و بایسته است دریابند – اندکند . به قول حافظ : تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی – گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش . هرگونه انتخابی از نواخته های پرویز جاهلانه و سبک سرانه به نظر می رسد چرا که نواخته های او همه از عالم وحدت و از ملکوت زیبایی ها سرچشمه می گیرد و در اصل و ذات یکی است . گویا روح پرویز با روح سایر موجودات عالم هستی یکی است که حقیقتا هم همینگونه است چرا که در عالم وجود چیزی نیست بجز زیبایی – همان چیزی که آن را به نام " حقیقت " می شناسیم . آری " حقیقت " عین " زیبایی " است و " زیبایی " عین " حقیقت " و کسانی آن را درخواهند یافت که خود جلوه فروزنده زیبایی را در خود شعله ور و فروزان کرده باشند . آری آری زندگی زیباست – زندگی آتشگهی دیرینه پابرجاست – گر بیافروزیش رقص شعله اش از هر کران پیداست – ورنه خاموش است و خاموشی گناه ماست . و آنچه زیباست نامحدود و بی پایان است چرا که پایان از خصوصیات عالم تکسر است مانند پاره خطی که انتها و ابتدا دارد و شگفتا که همان پاره خط هم در ذات خود بی انتها است چرا که از بی نهایت نقطه تشکیل یافته که خود ابعادی دارند که به سمت هیچ میل می کنند ! اما نه آن هیچی که از عدم سرچشمه می گیرد بلکه آن هیچی که در ذات معشوق غرق و مستهلک گشته . که خود عین عشق است چرا که : هرکه مستغرق شود در ذات عشق . عشق گردد. عشق گردد......
و آنچه در ذات کمال – مستغرق و مستهلک شود – خود عین کمال است . ممنونم - آرش . دوشنبه
2/11/1385 ساعت : "31 / ' 8 / 04 بعد از ظهر .
۱- گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت اول
۲ - گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت دوم
۳ - گلهای رنگارنگ برنامه شماره 538 – اثری از پرویز یاحقی – قسمت دوم
کلامی موزون از : بیزن ترقی – با صدای گرم حمیرا
و همکاری منصور صارمی : سنتور و جهانگیر ملک : تنبک – تنظیم : جواد معروفی – اشعار متن برنامه : مفتون امینی – سیمین بهبهانی – جلیلی بیدار . غزل آواز : عماد خراسانی . گوینده : آذر پزوهش .
آثاری از پرویز یاحقی ( شاهکارهایی از طره 2 ) : دشتی – ابوعطا
کجا هستند آن به گمان خود یکتاپرستانی که دم از نیایش می زنند؟!
کجا هستند تا ببینند راز و نیازهای عاشقانه و عبادتهای خالصانه را ؟!
کجا هستند تا اسرار عالم ملکوت را از زیر پنجه های پرویز بشنوند؟!
گرچه به قول حافظ:
تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی
گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
با سلام
تصمیم گرفتم درخشان ترین قطعه دشتی رو که در کل عمرم شنیدم اینجا بزارم .گرچه بسیاری از شما این قطعه رو شنیدید اما برای اون دسته از دوستانی که نشنیدن اثری بی نظیر و تکرار نشدنی خواهد بود. در تمام زندگیم تا به امروز اثری در مایه دشتی نشنیده ام که اینچنین پرقدرت اجرا و ساخته و پرداخته شده باشه. سالیان دور و درازی با این قطعه زندگی کردم و تمام بند بند وجودم با این دشتی پیوندی جدا نشدنی یافته . خودتون بشنوید و قضاوت کنید .
طره 2 – قطعه دشتی – برای دانلود اینجا کلیک کنید
نوازندگان : ویولون : پرویز یاحقی – تار : جلیل شهناز – تنبک : جهانگیر ملک
همچنین قطعه ای بی نظیر و تکرار نشدنی از ابوعطا رو برای دانلود قرار دادم ( از همون طره 2 ) که جزو شاهکارهای عالم موسیقی هست و تکرار آن غیر ممکن !
در این اثر نوازندگانی چون : رضا ورزنده :سنتور – پرویز یاحقی : ویولون – جلیل شهناز : تار – جهانگیر ملک :تنبک - هنرنمایی می کنند. گذشته از بقیه نوازندگان باید بگم که واقعا پنجه و مضراب استاد رضا ورزنده در سنتور منحصر به فرد و تکرار نشدنی هست . خودتان بشنوید .
طره 2 – قطعه ابوعطا – قسمت اول برای دانلود اینجا کلیک کنید
طره 2 – قطعه ابوعطا – قسمت دوم برای دانلود اینجا کلیک کنید
قطعات زیر هم مربوط هست به اثر " راز و نیاز " در مایه بیات اصفهان که بسیار زیبا و سودایی می باشد . نوازندگان این اثر عبارتند از:
ویولون : پرویز یاحقی – پیانو : جوادمعروفی – تار : جلیل شهناز – تنبک : جهانگیر ملک
1 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت اول – برای دانلود اینجا کلیک کنید
2 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت دوم – برای دانلود اینجا کلیک کنید
3 - راز و نیاز – بیات اصفهان – قسمت سوم – برای دانلود اینجا کلیک کنید
(البته لازم به ذکر هست که هر کدام از قطعات فوق می بایست در یک پست جداگانه قرار می گرفت !! اما به علت اینکه دوستان بتوانند از قطعات بیشتری استفاده کنند با هم قرار داده شدند.)
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
دوستان گرامی اینبار به علت حجم زیاد مطالب - ار ۲ تا پست برای آپ لود استفاده کردم . بنابراین علاوه بر لینک ادامه مطلب این پست - پست قبلی هم جزو آپ دیت جدید می باشد . !
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
ضمائم آپلود
ضمائم آپلود شامل موارد زیر می باشد :
1- موسیقی ایران
بخش1 : معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی ایران
بخش2 : آموزشی : معرفی و بررسی آثار برجسته موسیقی و یا اصطلاحات موسیقی ومسائلی در رابطه با آن
بخش3 : آثاری برای دانلود شامل فایلهای موسیقی وعکسهایی از اساتید ایرانی
بخش " ویزه موسیقی ایران "
شامل قطعاتی که احتمالا در دست رس نیست یا عمومیت ندارد یا بطور اتفاقی ضبط وثبت گردیده اند .
2- موسیقی ملل دیگر
بخش1 : معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی جهان و تاریخ هنر
بخش2 : آموزشی : معرفی و بررسی آثار برجسته موسیقی و یا اصطلاحات موسیقی و مسائلی در رابطه با آن
بخش3 : آثاری برای دانلود شامل فایلهای موسیقی و عکسهایی از نوازندگان ملل دیگر
بخش " ویزه موسیقی سایر ملل "
شامل قطعاتی که احتمالا در دست رس نیست یا عمومیت ندارد یا بطور اتفاقی ضبط وثبت گردیده اند .
(لازم به توضیح هست که : ضمائم آپلود با استناد به منابع و رفرنسهایی به این قرار تدارک دیده شده است : 1- اینترنت 2- ماهواره 3- کتاب و مقالات مختلف 4- آثاری از موسیقی ایران و جهان 5- مطالبی از گفته های اساتید و افرادی که با آنان در ارتباط گفتاری هستم .)
بخش موسیقی ضمائم آپلود اینبار به سنتور و نوازندگان آن تخصیص داده شده است . البته نوازندگان زیادی هستند که در نواختن سنتور بی نظیر هستند مانند : پرویز مشکاتیان و فرامرز پایور و.... اما فقط از تعدادی از نوازندگان بصورت انتخابی استفاده شده . در آینده به سایر نوازندگان هم پرداخته خواهد شد .
ضمنا اینبار به علت فرارسیدن ۲۵۱ دویست و پنجاه و یکمین سالگرد تولد موتسارت کلیه بخش موسیقی ملل دیگر به این موسیقیدان بی نظیر عالم هنر اختصاص یافته است .
و همچنین به علت فرا رسیدن عروج ملکوتی اسدالله ملک به آسمان عشق بزودی در این مورد مطلبی بسیار زیبا آپلود خواهد شد . شگفتا که تولد موتسارت و عروج ملکوتی اسدالله ملک در یک روز رخ داده است .!
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
ضمائم آپلود
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
موسیقی ایران
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
بخش1 :
معرفی نوازندگان یا ساز یا تاریخ موسیقی ایران
سنتور چیست ؟
از سازهای اصیل ایرانیست . این ساز از جعبه ای ذوزنقه ای شکل تشکیل شده است که اضلاع آن عبارتند از:
بلندترین ضلع نزدیک به نوازنده - کوتاه ترین ضلع و موازی با ضلع قبلی و دور از نوازنده – و دو ضلع جانبی با طول برابر که دو ضلع قبلی را بطور مورب قطع می کند . ارتفاع سطوح جانبی 8 تا 10 سانتیمتر است . تمام سطوح جعبه سنتور چوبی است . بر روی سطح فوقانی دو ردیف خرک قرار دارد .ردیف راست نزدیکتر به کناره راست ساز است و ردیف چپ کمی بیشتر با کناره چپ فاصله دارد . ( فاصله بین هر خرک ردیف چپ تا کناره چپ را " پشت خرک " می نامند .) . از روی هر خرک چهار رشته سیم هم کوک عبور می کند ولی هر سیم به گوشی معینی پیچیده می شود . گوشی ها در سطح جانبی راست کار گذاشته شده اند . سیمهای سنتور به دو دسته سفید (زیر) و زرد (بم) تقسیم می شوند . دسته سیمهای سفید بر روی خرک های ردیف چپ و سیم های زرد بر روی خرک های ردیف راست به تناوب قرار گرفته اند . طول قسمت جلوی خرک در سیم های سفید دو برابر طول آن در قسمت پشت خرک است و می توان در پشت خرک نیز از سیمهای سفید استفاده کرد . ( صدای آن به نسبت عکس طول – یک اکتاو نسبت به صدای قسمت جلوی خرک بالاتر است .) . همچنین هر سیم زرد یک اکناو بم تر از سیم سفید بلافاصله بعد از آن صدا می دهد . اصوات سنتور در قسمتهای سه گانه ساز (سیم های زرد – سیم های سفید و قسمت پشت خرک) به این ترتیب است :
عکس 1
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic1.jpg
بطوریکه در مثال بالا دیده می شود وسعت صدای سنتور 9 خرکی (سنتورهای 11 و 12 خرکی هم گاهی ساخته شده و مورد استفاده قرار گرفته .) کمی بیش از سه اکتاو است . اما این ساز فاقد تمام فواصل کروماتیک مخصوص موسیقی ایران است و نوازنده مجبور است در اجرای دستگاه دیگر کوک ساز را تغییر دهد ( یا در پاره ای موارد خرک ها را جلو و عقب ببرد – که این عمل به نوبه خود نسبت طولی قسمت پشت و جلوی خرک را در سیمهای سفید به هم می زند – در نتیجه این دو قسمت نسبت به هم فاصله اکتاو را از دست می دهند ) .
سنتور کروماتیک و سنتور کروماتیک بم :
به منظور تکمیل فواصل کروماتیک بین اصوات و نیز به قصد تامین اصوات بم دو نوع سنتور دیگر با تعداد زیادتر خرک ساخته شده است . (سنتور کروماتیک و کروماتیک بم به پیشنهاد حسین دهلوی – در زمانی که ریاست هنرستان عالی موسیقی ملی را به عهده داشت – ساخته شده است .) . سنتور کروماتیک با همان میدان صدای سنتور معمولی - ولی با خرک ها ( و اصوات کروماتیک ) بیشتر – ساخته شده است . ( 23 خرک بزرگ و 7 خرک کوچک ) .
عکس 2
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic2.jpg
توضیح : دو صوت شماره های 2- 5 – 21 و 23 یک خرک بیشتر ندارند و انتخاب یکی از دو را با کوک ساز تعیین می کنند .
میدان صدای سنتور کروماتیک بم یک فاصله پنجم بم تر از سنتور کروماتیک است و وسعت آن سه اکتاو و نیم به ترتیب زیر است :
عکس 3
http://parvizyahaghi.persiangig.com/image/santoor_files_jpg/pic3.jpg
توضیح : نت های دوگانه شماره های 5 – 6 و 27 یک خرک بیشتر ندارند و انتخاب یکی از دو صوت – با کوک – ممکن است .
در دو نوع سنتور کروماتیک هر صوت توسط سه رشته سیم هم کوک حاصل می شود – به عبارت دیگر روی هر خرک سه سیم تکیه کرده است . از هر دو سنتور مذکور استفاده های همنوازی ( اجرا در ارکستر ) می شود .
نوازندگان سنتور در قدیم :
سنتور خان :
از اوایل سلطنت ناصر الدین شاه از نوازندگان دربار بود . بطوری که می گویند محمد حسن یا حسن خان را سنتور خان هم می گفته اند و او قدیمیترین استاد سنتوریست که می شناسند . به گفته روح الله خالقی از شرح حال این نوازنده چیزی بدست نیامده ولی او شاگردی داشته است به نام محمد صادق خان که گویا نوازنده ماهری بوده .(خوشبختانه قطعه ای از نواخته های حسن خان که در مایه سه گاه هست رو پیدا کرده ام !! و برای دانلود در بخش 3 – موسیقی ایرانی قرار دادم)
محمد صادق خان :
در درباره ناصری نوازنده زبردستی بشمار می رفته و اولین موسیقی دانیست که لقب گرفته و سرورالملک شده . او را رئیس هم می گویند زیرا سمت ریاست نوازندگان دربار و نقاره خانه را داشته است . محمد صادق خان فرزند مطلب خان کمانچه کش است که نخست پیش پدر خود به نواخت کمانچه پرداخته سپس معلومات خویش را نزد سنتور خان تکمیل نموده و نوازنده زبر دستی شده است . محمد صادق خان ستار خوب می زده و به پیانو هم آشنایی داشته است . وقتی در زمان ناصرالدین شاه پیانو به ایران آمد کسی به نواختن این ساز آشنا نبود . می گویند میان موسیقی دانهای ایرانی اولین کسی که به این ساز آشنا شد و نواختن آن را شروع کرد محمد صادق خان بود که آهنگهای ایرانی را روی پیانو نواخت . کسانی که سمت شاگردی او را داشته اند مانند حبیب سماع حضور در سنتور و ضرب – مهدی صلحی در ستار – و حبیب الله شهردار (مشیر همایون) در پیانو همه بعد از وی استادان مسلمی بشمار آمده اند .
علی اکبر شاهی :
یکی از نوازندگان سنتور که بعد از استادش محمد صادق خان مهارت داشته است – میرزا علی اکبر معروف به آبدارخانه ! – است که نوازنده مخصوص نائب السلطنه بوده است . صفحه ای از او به یادگار مانده است که رهاب نواخته است . نام آهنگ را در روی صفحه – آواز دلاویز – نوشته اند .
حسن سنتوری :
شاگرد دیگر محمد صادق خان است که همراه با نوازندگان دیگر چند صفحه سنتور زده ولی چون اثر تنها ندارد معلوم نیست هنرش تا چه اندازه بوده است . البته او را نباید با حسن سنتور خان که قبلا شرحش داده شده اشتباه کرد .
سماع حضور :
حبیب سماع حضور شاگرد محمد صادق خان نخست ضرب گیر استاد بوده و بعد نزد او به نواختن سنتور مشغول شده است . برای اینکه از انعکاس زیاد صدای سنتور جلوگیری کند و صدای سیمها مخلوط نشود عادت داشته که دستمالی روی سنتور می کشید و بنواختن می پرداخت و شک نیست که به این ترتیب صدای سازش مطلوب تر می شد . سماع حضور مرد با اعتقاد و با ایمان و در سلسله درویشی فقرای نعمت اللهی بود در آخر عمر عادت بر این داشت که در خلوت اول وضو می گرفت بعد سنتور می زد . از او پرسیدند : مقصود از این حرکت چیست ؟ گفته بود من وقتی ساز می زنم با خدای خود راز و نیاز می کنم .
حبیب سماعی ( 1284 - 1325 ) :
فرزند سماع حضور که بعدها جانشین پدر شد و مقا